Problemen met vertalingen in Japan
· Nieuws
Japanse bordspellen geraken niet naar het buitenland
De waarschuwing komt van de Japanse uitgever Arclight
Er is blijkbaar een probleem om vakmensen te vinden die Japanse bordspellen kunnen aanpassen en vertalen om ze naar het buitenland te brengen.
Mijn eerste reactie erop was: 'Huh? Zijn er dan Japanse bordspellen?'
Als ik nadenk over landen die bordspellen produceren, komen in mijn gedachten vooral landen als Duitsland, de VS, Frankrijk, en het Verenigd Koninkrijk naar voor.
Maar natuurlijk zijn er nog vele andere landen die bordspellen produceren. Denk maar aan het Tsjechische Czech Games Edition (CGE) dat we kennen van Codenames, Lost Ruins of Arnak, SETI, Wispwood en Kingdom Come Deliverance. Of het Zuid-Koreaanse Korea Boardgames (KBG), dat we kennen van Coffee Rush. Dan lijkt het ook niet zo raar dat er spellen uit Japan komen.
Als we wat dieper graven kénnen we die spellen ook wel: Klassieke bordspellen als Go (waarover je meer details vindt in dit artikel) en Gomoku zijn algemeen bekend. Maar ook moderne bordspellen als Machi Koro, Trio of Love Letter zijn van oorsprong Japanse titels die we in onze collectie hebben.
De nieuwe lichting Japanse bordspellen verovert gestaag de wereld. Daarbij vallen ze op door:
Een compact formaat. Door kleine woningen in Japan zijn dozen vaak niet groter dan een pakje speelkaarten of een kleine broodtrommel.
De korte speelduur. Veel Japanse spellen duren tussen de 15 en 45 minuten en zijn eenvoudig mee te nemen naar een café of op reis.
Hun hoge herspeelbaarheid met weinig materiaal. Spellen als Love Letter (16 kaarten) en Scout bewijzen dat je geen honderden onderdelen nodig hebt voor spannende keuzes.
De toegankelijke instap. De regels passen meestal op één vel papier, terwijl de tactische mogelijkheden pas na meerdere potjes volledig duidelijk worden.
Deze aanpak heeft succes, en dat is nu net het probleem. Omdat de wereldwijde vraag naar unieke Japanse bordspellen sneller groeit dan het aantal beschikbare experts die deze spellen kunnen vertalen stokt de doorstroming. Bovendien is een bordspel vertalen extreem complex. Het is meer dan tekst verklaren: het vereist specifieke vaardigheden die algemene vertalers vaak missen:
Speltechnisch inzicht: Een vertaler moet begrijpen hoe spelmechanismen werken. Eén verkeerd vertaald woord in de spelregels kan de complete balans van een spel verpesten.
Gebrek aan fysieke ruimte: Japanse karakters (kanji) nemen heel weinig ruimte in beslag. Wanneer je dit vertaalt naar het Engels of Nederlands, worden de zinnen veel langer. Vertalers moeten de regels en kaartteksten inkorten zodat ze fysiek nog op het kaartje of in het regelboekje passen.
Culturele context: Humor, woordspelingen en culturele nuances, die veel voorkomen in Japanse spellen, laten zich niet direct vertalen. De tekst moet vaak volledig herschreven worden om in het Westen logisch en leuk te zijn.
Daarbovenop komt nog dat deze spellen in het Westen vaak een compleet nieuw thema krijgen aangemeten, wat alles heel arbeidsintensief maakt.
Samen met de overheid is Arclight een nieuw initiatief gestart om twintig nieuwe makers en ontwikkelaars op te leiden. Daarmee hopen ze de achterstand weg te werken, want er is een algemeen tekort aan mensen die Japanse spellen internationaal kunnen ontwikkelen, licenseren en uitbrengen. Als dat lukt, krijgen we dus NOG meer nieuwe bordspellen op ons bord tijdens de komende jaren.
Ik ben alvast benieuwd naar alles wat Japan nog voor ons heeft klaarliggen.
Ivan Claeys